Ακτίνα: Κλειστό
Ακτίνα:
km Γεοεντοπισμός Μουσείου
Αναζήτηση
Η ιστορία του Λευκού Πύργου

Ο Λευκός Πύργος κτίστηκε το 15ο αι., μετά την άλωση της Θεσσαλονίκης από τους Οθωμανούς το 1430. Στη θέση του υπήρχε παλαιότερος πύργος της βυζαντινής οχύρωσης της Θεσσαλονίκης, στο σημείο που το ανατολικό τείχος συναντούσε το τείχος της θάλασσας. Ο Πύργος αποτελούσε το ανατολικό άκρο του θαλάσσιου τείχους, υπήρχε άλλος ένας στο δυτικό άκρο και τρίτος στο ενδιάμεσο.

Στο πέρασμα του χρόνου αναφέρεται με διάφορες ονομασίες˙ Πύργος του Λέοντος το 16ο αι και Πύργος της Καλαμαρίας το 18ο αι.˙ το 19ο αι. τον βρίσκουμε με δύο ονομασίες, ανάλογα με τη χρήση που είχε˙ Πύργος των Γενιτσάρων, και Πύργος του αίματος (Κανλή Κουλέ), όταν έγινε φυλακή και τόπος εκτέλεσης καταδίκων. Ο ιστορικός Μιχαήλ Χατζή Ιωάννου το 1888, στο βιβλίο του για μνημεία της πόλης, τον αποκαλεί Βαστίλη της Θεσσαλονίκης, όπου έσφαζαν τους θανατοποινίτες στον εξώστη του, με το αίμα να βάφει τους τοίχους του, ενώ βολή τηλεβόλου από τα δυτικά της πόλης σήμαινε την εκτέλεση της θανατικής ποινής. Το 1883, με διαταγή του σουλτάνου Αβδούλ Χαμίτ Β’, ο Πύργος ασπρίζεται και του δίνεται η ονομασία Λευκός (Μπεγιάζ Κουλέ). Είμαστε στο δεύτερο μισό του 19ου αι., εποχή που πνέει ο άνεμος της μεταρρύθμισης στην οθωμανική αυτοκρατορία, ύστερα από τις πιέσεις της Αγγλίας, και πύργος με την ονομασία «του αίματος» δεν αρμόζει στη νέα φυσιογνωμία της αυτοκρατορίας. Και ήταν ο κατάδικος Νάθαν Γκουελεντί, που με αντάλλαγμα την ελευθερία του, άσπρισε τον Πύργο. Από τότε έμεινε η σημερινή ονομασία. Με τον καιρό έγινε το σύμβολο της Θεσσαλονίκης, αφού απόμεινε από το 1911 να στέκει μόνος στην παραλία, ύστερα από την κατεδάφιση του θαλάσσιου και του ανατολικού τείχους και του περιβόλου του.

Μετά την απελευθέρωση της πόλης το 1912 και την ενσωμάτωση της στο ελληνικό κράτος, ο Πύργος είχε διάφορες χρήσεις. Στη διάρκεια του Α’ Παγκοσμίου πολέμου ένας όροφος χρησιμοποιήθηκε για τη φύλαξη των αρχαιοτήτων  από τις ανασκαφές που έκανε η αρχαιολογική υπηρεσία της Στρατιάς της Ανατολής. Στους χώρους του φιλοξενήθηκαν η αεράμυνα της πόλης, το εργαστήριο μετεωρολογίας του Αριστοτελείου Πανεπιστημίου και συστήματα ναυτοπροσκόπων.

Το 1983 ο Πύργος παραχωρήθηκε στο Υπουργείο Πολιτισμού.

Αρχιτεκτονική

Ο Λευκός Πύργος είναι κυκλικός, έχει ύψος 33,90 μ. και διάμετρο 21,70 μ. Αποτελείται από ισόγειο και έξι ορόφους. Είναι κτισμένος με πέτρες, κονίαμα και μερική χρήση πλίνθων, ενώ στις επάλξεις, στην οροφή της εισόδου και του ισογείου και στην καμάρα του κλιμακοστασίου μόνο με πλίνθους.

Εκτός από το ισόγειο και τον έκτο, που αποτελούνται μόνο από ένα κυκλικό χώρο, οι υπόλοιποι πέντε όροφοι διαμορφώνονται με ένα κυκλικό χώρο στο κέντρο τους, διαμέτρου 8,50 μ., και μικρά δωμάτια στην περίμετρό τους, που επικοινωνούν με τον κεντρικό χώρο, άμεσα ή έμμεσα, με χαμηλά ανοίγματα.

Από αρχιτεκτονική άποψη η κατασκευή του Πύργου αποτελείται από δύο κυλίνδρους, τον εξωτερικό και τον εσωτερικό. Ο εξωτερικός κύλινδρος υψώνεται μέχρι και τον πέμπτο όροφο, ενώ ο εσωτερικός είναι κατά ένα όροφο ψηλότερος και έτσι εξωτερικά του διαμορφώνεται δώμα, που προσφέρει εξαιρετική θέα στην πόλη και στον Όλυμπο. Ανάμεσα στους δύο κυλίνδρους διαμορφώνεται το ελικοειδές κτιστό κλιμακοστάσιο που αποτελείται από ενενήντα δύο σκαλοπάτια. Σαράντα παράθυρα αφήνουν το φως της ημέρας να φωτίσει το εσωτερικό του πύργου.

Μέχρι τις αρχές του 20ού αι. ο Πύργος περιβαλλόταν από χαμηλό οκταγωνικό περιτείχισμα, που σε τρεις από τις γωνίες του είχε οκταγωνικούς πυργίσκους. Το περιτείχισμα, που πιθανόν κατασκευάστηκε το 1535/36, κατεδαφίστηκε το 1911.

Η έκθεση

Από τις 5 Σεπτεμβρίου 2008 ο Λευκός Πύργος στεγάζει τη νέα μόνιμη έκθεση που αφορά τη Θεσσαλονίκη από την εποχή της ίδρυσής της το 316/15 π.Χ. μέχρι τις μέρες μας. Η έκθεση παρουσιάζει με συνοπτικό τρόπο όψεις της ιστορίας της πόλης, που τη δια­κρίνει η μακραίωνη, αδιάσπαστη ιστορική παρουσία της. Στην πορεία της στο χρόνο η Θεσσαλονίκη δεν έχασε τον «αστικό» και πολυπολιτισμικό χαρακτήρα της. Όπως λέει, απευθυνόμενος στους Θεσσαλονικείς, ο Νικηφόρος Χούμνος, λόγιος και πολιτικός που έζησε το 13ο και 14ο αι. και κάποιο διάστημα υπήρξε διοικητής της Θεσσαλονίκης, «κάνατε σε όλους φανερό ότι κανένας δε μένει χωρίς πατρίδα όσο υπάρχει η Θεσσαλονίκη», περιγράφοντας παραστατικά την ανεκτικότητα των Θεσσαλονικέων απέναντι στους ξένους.

Η έκθεση σχεδιάστηκε με γνώμονα το σεβασμό της αρχιτεκτονικής ταυτότητας του μνημείου και την ανάδειξή της. Ο μεγάλος όγκος των πληροφοριών, που έπρεπε να παρουσιαστούν στον μικρό σχετικά εκθεσιακό χώρο του μνημείου (450 τ.μ.), οδήγησε στη λύση της χρήσης πολυμέσων (βίντεο, προβολές, διαδραστικές και ηχητικές εφαρμογές) παράλληλα με έντυπες γραφιστικές συνθέσεις (φωτοτράπεζες), ενώ το αρχαιολογικό υλικό που χρησιμοποιήθηκε είναι ελάχιστο. Η περιορισμένη έκταση του χώρου ήταν και ο λόγος που η ελληνική είναι η μόνη γλώσσα της έκθεσης. Για τους ξένους επισκέπτες προκρίθηκε η λύση της ηχητικής ξενάγησης στα αγγλικά.

Στόχος της έκθεσης είναι, μέσα από τη συνοπτική «διήγηση» της ιστορίας της Θεσσαλονίκης, να «συστήσει» την πόλη κυρίως στους κατοίκους της και να κεντρίσει το ενδιαφέρον τους για παραπέρα γνωριμία μέσα από τα θεματικά μουσεία  και τα μνημεία της.

Η έκθεση είναι οργανωμένη θεματικά. Σε κάθε όροφο παρουσιάζεται ένα θέμα το οποίο αναπτύσσεται διαχρονικά. Συνοπτική παρουσίαση του θέματος γίνεται στον κεντρικό χώρο του ορόφου, ενώ στα περιμετρικά δωμάτια γίνεται αναλυτικότερη διαπραγμάτευση.

Πληροφοριακοί πίνακες στο προαύλιο του Πύργου δίνουν τις πρώτες πληροφορίες για το μνημείο και το περιεχόμενο της έκθεσης.

  • Ισόγειο: «Θεσσαλονίκη. Ο χώρος και ο χρόνος».
    Το θέμα είναι η ίδρυση της Θεσσαλονίκης, ο χρόνος και το περιβάλλον που ιδρύθηκε.
  • 1ος Όροφος: «Θεσσαλονίκη. Μεταμορφώσεις».
    Το θέμα αφορά την πολεοδομική ιστορία της Θεσσαλονίκης και τις υποδομές της.
  • 2ος Όροφος: «Θεσσαλονίκη. Μνημεία και ιστορία».
    Το θέμα είναι η ιστορία της Θεσσαλονίκης.
  • 3ος Όροφος: «Θεσσαλονίκη. Πατρίδα των ανθρώπων».
    Το θέμα είναι οι άνθρωποι της πόλης, αυτοί που την είχαν προγονική πατρίδα, αλλά και εκείνοι που ήρθαν, αναγκαστικά ή όχι, από άλλους τόπους και βρήκαν σ’ αυτήν μια νέα πατρίδα.
  • 4ος Όροφος: «Θεσσαλονίκη. Στους δρόμους του εμπορίου».
    Το θέμα είναι το εμπόριο και η οικονομία της πόλης, οι άνθρωποι και οι τόποι του εμπορίου, τα προϊόντα και οι παραγωγικές δραστηριότητες.
  • 5ος Όροφος: «Θεσσαλονίκη. Το τερπνόν μετά του ωφελίμου».
    Το θέμα αφορά την πνευματική και καλλιτεχνική ζωή της πόλης στο 19ο και 20ό αι.
  • 6ος Όροφος: «Θεσσαλονίκη. Γεύσεις».
    Το θέμα αφορά τις γεύσεις της πόλης, όπου καθρεφτίζεται η ποικιλία των ανθρώπων διαφορετικής προέλευσης και κουλτούρας που έζησαν σ’ αυτήν.
  • Εξώστης: Στον εξώστη, με αφετηρία τη σημερινή θέα, μεταλλικές πινακίδες δίνουν πληροφορίες για τοποθεσίες, μνημεία κλπ. στο παρελθόν.
Πληροφορίες

Άτομα με κινητικά προβλήματα μπορούν να ξεναγηθούν εικονικά στους πληροφοριακούς σταθμούς του ισογείου. Ο περιορισμένος χώρος και η εσωτερική διαμόρφωση του μνημείου, καθώς και η ανάγκη διατήρησης σταθερών κλιματικών συνθηκών επιβάλλουν ορισμένο αριθμό επισκεπτών ταυτόχρονα, με ανώτατο όριο τα 70 άτομα, και δεν επιτρέπουν τη λειτουργία βασικών υποδομών, όπως τουαλέτες, αναψυκτήριο, βεστιάριο και φύλαξη αποσκευών. Διατίθεται ακουστική ξενάγηση στα αγγλικά.

Το Μουσείο Βυζαντινού Πολιτισμού με χαρά σας ανακοινώνει την αντικατάσταση των παλαιών μηχανημάτων αυτόματης ηχητικής ξενάγησης (audio guides) του Μουσείου του Λευκού Πύργου, με νέα, τελευταίας τεχνολογίας. Επιπλέον, ο επισκέπτης έχει τη δυνατότητα, εκτός από τα προϋπάρχοντα αγγλικά, να ξεναγηθεί και σε τρεις ακόμη γλώσσες, στα ρωσικά, τα τουρκικά και τα γερμανικά.

Ώρες λειτουργίας

Δευτέρα

8.00 - 20.00

Τρίτη

8.00 - 20.00

Τετάρτη

8.00 - 20.00

Πέμπτη

8.00 - 20.00

Παρασκευή

8.00 - 20.00

Σάββατο

8.00 - 20.00

Κυριακή

8.00 - 20.00

Χειμερινό ωράριο λειτουργίας: Κάθε μέρα 9.00 - 16.00 - Μέγιστος αριθμός επισκεπτών 70 άτομα. Επισκέψεις οργανωμένων ομάδων και σχολείων κατόπιν επικοινωνίας. ο Μουσείο παραμένει κλειστό στις: 25η και 26η Δεκεμβρίου, 1η Ιανουαρίου, 25η Μαρτίου, ημέρα του Πάσχα, Πρωτομαγιά (επίσημες αργίες του Κράτους). Τις λοιπές ημέρες αργίας (Δευτέρα του Πάσχα, Αγίου Πνεύματος, Δεκαπενταύγουστο και 28η Οκτωβρίου) λειτουργεί σύμφωνα με το κανονικό ωράριο. Την Τρίτη 18 Απριλίου 2017, Διεθνή Ημέρα Μνημείων, το Μουσείο λειτουργεί κανονικά και με ελεύθερη είσοδο. Το Μουσείο λειτουργεί τη Μεγάλη Παρασκευή 12:00-17:00 και το Μεγάλο Σάββατο 08:00-15:00.

Διεύθυνση

Διεύθυνσή:

Λευκός Πύργος, Θεσσαλονίκη

GPS:

40.6264463, 22.9484257

Τηλέφωνο:
E-mail:
Ιστός:
Φόρμα Επικοινωνίας
Εμφάνιση Διαδρομής

Κόστος Εισόδου & Άλλες Πληροφορίες

Γενική Είσοδος

4€

Μειωμένο Εισιτήριο

2€

Ενιαίο Εισιτήριο

15€

Μειωμένο Ενιαίο Εισιτήριο

8€

Δωρεάν Είσοδος

Kάθε πρώτη Κυριακή του μήνα από 1ης Νοεμβρίου έως 31ης Μαρτίου. Την Εθνική εορτή 28η Οκτωβρίου. Τις επετειακές ή βάσει διεθνών συμβάσεων ημερομηνίες: 18 Απριλίου (Διεθνής Ημέρα Μνημείων), 18 Μαΐου (Διεθνής Ημέρα Μουσείων), το Διήμερο Ευρωπαϊκών Ημερών Πολιτιστικής Κληρονομιάς (τελευταίο Σαββατοκύριακο Σεπτεμβρίου εκάστου έτους), 6 Μαρτίου (Μνήμη Μελίνας Μερκούρη).

Χειμερινή Περίοδος

1η Νοεμβρίου - 31η Μαρτίου Εισιτήριο για όλους: 2 Ευρώ

Δικαιούχοι Μειωμένης Εισόδου

Λεπτομέρειες για τους δικαιούχους Δωρεάν και Μειωμένης Εισόδου στον Λευκό Πύργο, μπορείτε να βρείτε στην ιστοσελίδα του Μουσείου Βυζαντινού Πολιτισμού Θεσσαλονίκης.

Είστε υπεύθυνος αυτού του μουσείου;

Αν είστε υπεύθυνος αυτού του μουσείου, επικοινωνήστε μαζί μας προκειμένου να αναλάβετε την διαχείριση αυτής της καταχώρισης αφού πρώτα προχωρήσετε στην δημιουργία λογαριασμού στο Museum Finder συμπληρώνοντας την σχετική φόρμα κάνοντας κλικ στην παρακάτω επιλογή. Σε περίπτωση που έχετε δημιουργήσει ήδη έναν λογαριασμό ή η καταχώρηση φέρεται να έχει ήδη έναν άλλον διαχειριστή, παρακαλούμε επικοινωνήστε μαζί μας μέσω της φόρμας επικοινωνίας.

Αίτημα Διεκδίκησης

Αξιολογήστε το μουσείο

Εκθέματα
Εγκαταστάσεις
Εξυπηρέτηση
Άλλες Παροχές
Δημοσίευση...
Η Βαθμολογία σας έχει σταλεί επιτυχώς
Παρακαλούμε συμπληρώστε όλα τα πεδία

Δείτε και αυτά τα μουσεία